H O O F D S T U K  XVI  -  R O M. 16:1-27

DE DRIE NASCHRIFTEN

HARTELIJKE GROETEN

"En ik beveel u Phebe, onze zuster, die een dienares is van de gemeente die te Kenchreeën is, "opdat gij haar ontvangt in de Here, zoals het heiligen betaamt, en haar bijstaat in elke zaak waarin zij u nodig mocht hebben; want zijzelf heeft bijstand verleend aan velen, ook aan mijzelf. "Groet Priscilla en Aquila, mijn medewerkers in Christus Jezus, "die voor mijn leven hun hals gewaagd hebben; die niet alleen ik dank, maar ook al de gemeenten van de heidenen. "Groet ook de gemeente in hun huis. Groet Epénetus, mijn beminde, die de eerste­ling is van Achaje in Christus. "Groet Maria, die veel voor ons gearbeid heeft. "Groet Andronikus en Junias, mijn verwanten en medegevangenen, die vermaard zijn onder de apostelen, die ook vóór mij in Christus geweest zijn. "Groet Amplias. mijn beminde in de Here. "Groet Urbanus, onze medearbeider in Christus, en Stachys, mijn beminde. "Groet Apelles, die beproefd is in Christus. Groet hen die van het huisgezin van Aristobulus zijn. "Groet Herodion, mijn bloedverwant. Groet hen die van het huisgezin van Narcissus zijn, hen namelijk, die in de Here zijn. "Goet Tryfema en Tryfosa, vrouwen die in de Here arbeiden. Groet Persis, de beminde zuster, die veel gearbeid heeft in de Here. "Groet Rufus, de uitverkorene in de Here, en zijn moeder en de mijne. "Groet Asynkritus, Flegon, Hermas, Patrobas, Hermes, en de broeders die met hen zijn. "Groet Filologus en Julia, Nereus en zijn zuster, en Olympas, en al de heiligen die met hen zijn." Rom. 16:1-15.

De Brief aan de Romeinen bevat niet minder dan drie naschriften! Zij eindigt met de zegen van 15:33. Dan zend de Apostel een lange lijst van groeten aan zijn medeheiligen in Rome, terwijl hij afsluit met de zegen van 16:20. Dan het tweede naschrift dat groe­ten bevat van hen die in Corinthe bij hem zijn, en sluit dan met de zegen van 16:24. En tenslotte het derde naschrift, een van het allergrootste belang en een zegen op zich, om af te sluiten met de zegen van 16:27.

Het is verbazingwekkend dat hoewel Paulus nog nooit in Rome geweest was, hij zoveel van de heiligen daar persoonlijk kende. In zijn groeten noemt hij 27 personen en verwijst naar vele anderen. Tenminste 9 van de genoemden zijn vrouwen, en de eerste die hij noemt is een vrouw.

Omdat de Schriften de vrouw een zeer speciale ere­plaats geven, is de bewering dat Christenheid de vrouw heeft "vrijgemaakt" van haar onderda­nige positie, zonder meer fout. Geen enkele Bijbelschrijver bespreekt met zoveel nadruk dit onderwerp als Paulus, noch verklaart iemand anders zo diepzinnig de goddelijke redenen voor de verhouding manvrouw en de echtgenoten onderling. Toch worden hier in zijn afsluitende groeten aan de Romeinse heiligen minstens 9 vrouwen met name genoemd waarmee Paulus blijkbaar in goede relatie stond. Wij geloven dat dit bevestigt wat deze schrijver gedurende vele jaren van Christendienst heeft waargenomen, dat geestelijke Christenvrouwen geen zin hebben zich aan de van Godontvangen autoriteit - en

 verantwoordelijkheid van de man te ontworste­len. Zij willen dat hij de leiding neemt. Dit is een verkwikkende gedachte, vooral waar we zo omringd zijn met de aanspraken van vele wereld­se vrouwen voor "gelijke rechten".

Het schijnt dat er te Rome blijkbaar drie plaatse­lijke gemeenten waren. Priscilla en Aquila hadden een gemeente in hun huis (V.3-5). De vijf broeders in V.14 worden genoemd samen met "al de broeders die met hen zijn". En tenslotte, in V.15, groet de Apostel nog een groep van vijf, drie mannen en twee vrouwen, "en al de heiligen die met hen zijn". Op z'n minst zes van de genoemden waren verwanten van Paulus (V.7, 11,21). Het is mogelijk dat Rufus (V.13) de zoon was van Simon die het kruis van onze Here droeg toen Hij er onder bezweek (Mark.15:21), maar er is daarvan geen bewijs.

Interessant is dat de Apostel Petrus niet wordt genoemd - en zou Paulus hem wellicht overgesla­gen hebben als hij de gemeente te Rome zou hebben gesticht, zoals sommigen beweren? Inderdaad werden sommigen van de Schriften door Johannes later, klaarblijkelijk in 95 n.Chr.

ge­schreven, en geen ervan noemt Petrus, en nog minder zijn beweerde tegenwoordigheid te Rome. Wij vermelden deze feiten niet om Petrus op een of andere manier te kleineren, maar het feit dat hij niet genoemd wordt, geeft een ander sterk argument tegen de traditionele aanspraken van de Rooms Katholieke Kerk betreffende Rome en het pausdom.

Phebe was ongetwijfeld, zoals we hebben gezien, de bezorgster van de Brief aan de Romeinen (V.1,2). Zij was klaarblijkelijk een gefortuneerde zakenvrouw uit Kenchrea, de haven van Corinthe, en een diakones[i] van de gemeente daar (V.1). De Apostel vermaant de Romeinse Christenen niet alleen haar te "ontvangen", maar haar "bij te staan" in wat voor zaken ook, omdat zij een "helpster"[ii] van velen was geweest, met inbegrip van hemzelf (V.2).

Het is vanzelfsprekend dat Priscilla en Aquila vervolgens op de lijst voorkomen van hen die de Apostel groeten zendt. Welke gezegende herinneringen moeten er in zijn gedachten geweest zijn toen hij hun namen noemde! Sedert de tijd dat hij voor het eerst werk had gekregen bij hen in Corinthe (Hand.18:1-3) waren zij toegewijd aan de boodschap van genade en aan Paulus persoonlijk.

Zij waren ook door God gebruikt om de grote en voortreffelijke Apollos, een man die reeds "machtig was in de Schriften" in een meerder verstaan van de hogere waarheden te leiden die Paulus hen had geleerd (Hand.18:24-26). Zij waren het blijkbaar die Paulus verborgen hielden gedurende het grote oproer in Ephese (Hand.19:23,31; 20:1. Vandaar dat Paulus als hij nu aan de Romeinse gelovigen schrijft, spreekt van Priscilla en Aquila als hen "die voor mijn leven hun hals gewaagd hebben" (Rom.16:4; d.i.,

________

1*\Het woord "dienares" (V.1) is in het Grieks diakonon. De plaatselijke kerken hadden zowel diakonessen als diake­nen om de gemeenten op velerlei wijzen te dienen: zieken­bezoek, ar­men­hulp, zorg voor inrichting en gebouwen, etc. 2*\ Letterlijk, protectress, d.i. zij had de verantwoordelijkheid op zich genomen voor hun lijfelijk en materieel welzijn. Vine noemt dit woord prostatis, dat is "een woord voor waardigheid, blijkbaar gekozen [om aan te geven] de hoge dunk die men van haar had."

zij hadden zich blootgesteld aan ernstig persoonlijk gevaar om hem te redden; "die niet alleen ik dank", zo zegt hij, "maar alle gemeenten der heidenen" (V.4), met inbe­grip van hen te Rome - voor het beschermen van het leven van iemand die zo duidelijk door God gebruikt is voor hun redding.

De Apostel laat niet na om ook degenen die "in de gemeente in hun huis zijn", groeten te zenden (V.5). Deze lieve mensen hadden hun huis geopend voor de samenkomst van gelovigen in Corinthe (1 Cor.16:19), en nu weer in Rome (Rom.16:5) en zonder twijfel ook in Ephese en elders. Wat een bediening! Hoeveel plaatselijke gemeenten zijn aangevangen met huissamenkomsten! (Cf.Col.4:15; Phile.2).

Hoe goed herinnerde Paulus zich de eerste bekering tot Christus in Achaje (de provincie in Azië)! Hij noemt hem "mijn beminde Epénetus" (V.5), nu wonend in Rome.

Welke Maria wordt bedoeld in V.6 ? Wij weten het niet. Al wat wij weten is dat zij "veel werk verricht heeft" voor Paulus en zijn helpers. Maar het beweegt onze harten dat nu, na 1900 jaren, Christengelovigen nog steeds herinnerd worden aan haar "veel werk", gedaan aan Paulus terwille van Christus.

Het is veelbetekenend te ontdekken dat Andronicus en Junia, twee van Paulus' bloedverwanten, ook medegevangenen waren. Ook zij hadden gevangenschap geleden terwille van Christus, hoewel het te betwijfelen is of zij ten volle de beteke­nis van Paulus' apostelschap en boodschap hebben verstaan. Zij waren "in Christus" vóór hem (hij zegt niet "in het Lichaam van Christus") en blijkbaar hoog gewaardeerd onder de Apostelen te Jeruzalem. Wij geloven niet dat Paulus hier degenen bedoelt die door sommigen "de apostelen van het Lichaam" worden genoemd, want iemand naast Paulus zou slechts apostel zijn geweest in de tweede graad.

Waarom heeft de Apostel geen compliment voor Amplias en Stachys (V.8,9)? Ongetwijfeld kun­nen zij dit beter beantwoorden dan wij. In elk geval noemt hij hen beminnelijk hetgeen, als zij gefaald zouden hebben, of ontrouw geweest, hen zeer zal hebben bemoedigd. Urbanus is op z'n minst "onze helper in Christus" genoemd, maar ook hier is er schijnbaar enige reserve.

Wat betreft Apelles (V.10), lag er een schaduw over zijn verslag dat Paulus zeggen moest dat hij "beproefd was in Christus"? En wat het huisge­zin van Aristobulus betreft, kan nauwelijks verwacht worden dat hij hen allen persoonlijk heeft gekend. Hij zendt hen alleen zijn groet.

In V.11 groet de Apostel Herodion, ook een bloedverwant, maar blijkbaar­ kan hij van hem niet zeggen dat hij voor Christus geleden heeft. Misschien is het daarom dat hij hem niet samen met de anderen noemt, maar wacht tot later om hem te noemen. Het kan zijn dat hetzelfde het geval is met het huisgezin van Narcissus, die klaarblijkelijk de samen­komsten bezocht, maar niet iets bijzonders gedaan heeft waardoor hij de speciale aanbeveling van de Apostel verkreeg.

Op dit punt moeten we onszelf afvragen: behoren wij tot degenen die de plaatselijke samenkomsten bezoeken, loflie­deren zingen, ons verheugen in de waarheden van Gods Woord, maar eigenlijk weinig doen om de zaak van Chris­tus te bevorderen. Hoe zouden wij dan worden vermeld op de lijst van Rom. 16?

Tryphema en Tryphosa worden beschouwd als zusters die voor de Here in Rome arbeidden, maar speciale groeten worden gezonden aan "de geliefde Persis [een vrouw] die veel voor de Here gewerkt heeft" (V.12). Met het woord "gewerkt" in de verleden tijd, schijnt het dat zij bekend was wegens trouwe dienst voor de Here. Zij was zeer zeker niet in het bijzonder Paulus' "beminde", maar bemind door de hele gemeente.

Er is een gevoelig en delicaat iets bij V.13. Er wordt niets gezegd over Rufus dan alleen dat hij was "uitverkorene in de Here", maar Rufus' moeder was even­goed voor Paulus een moeder geweest, en hij was dankbaar. Als Rufus' vader werkelijk de Simon geweest is die het kruis van de Here droeg toen Hij er onder bezweek, had hij ook nog een beroemde vader.

In V.14,15 zendt de Apostel groeten aan twee groepen van elk vijf mensen die innige relaties schijnen te hebben met de andere plaatselijke samenkomsten in Rome. Deze groepen waren misschien georganiseerd of/en door hen onderhouden.

                       DE HEILIGE KUS

               EN GEDEELDE BROEDERS

"Groet elkaar met een heilige kus. De gemeenten van Christus groeten u. "En ik bid u, broeders, geeft acht op hen die tweedracht en ergernis­sen aanrichten tegen de leer die gij van ons geleerd hebt en wijkt af van hen. "Want zulke mensen dienen onze Here Jezus Christus niet, maar hun eigen buik; en verlei­den door schoonspre­ken en loftaal de harten van de eenvoudigen. "Want uw gehoorzaamheid is tot kennis van allen gekomen. Ik verblijd mij dan over u; en ik wil dat gij wijs zijt in het goede, doch onnozel in het kwade. "En de God des vredes zal de satan spoedig onder uw voeten verpletteren. De genade van onze Here Jezus Christus zij met u. Amen." - Rom.16:16-20

Voordat hij de groeten van zijn medewerkers in Corinthië overbrengt aan de heiligen in Rome, vermaant de Apostel de Romeinse gelovigen: "Groet elkaar met een heilige kus" (V.16).

Daar is een reden voor. Blijkbaar trachtten reeds sommigen verdeeld­heden te veroorzaken onder de gelovigen te Rome, zodat er onderstromingen waren van ongezonde gevoelens onder sommigen van hen. Bijbelcommentators hebben breeduit geschreven over Rom.16:16 en aanver­wante passages en zijn over het algemeen tot twee grondconclusies gekomen:

1. Omdat het elkaar groeten met een kus in die tijd blijkbaar een plaatselijke gewoonte was - zoals ook vandaag nog in sommige landen b.v. in Frankrijk, bindt ons de passage niet om dit op gelijke wijze te plegen. Een parallel hiervan zal ongetwijfeld zijn, een hartelijke handdruk.

2. In elk geval werd de passage direct tot de "broeders" gericht, en leert niet, of staat niet toe, het kussen zonder onderscheid tussen mannen en vrouwen.

Wij geloven echter, dat in het licht van de contekst deze passage heel wat meer leert dan techniek voor een gewoonte van groeten.

Paulus had zijn warme groeten aan velen van hen gezonden; nu hoopte hij dat zij evenveel warmte voor elkaar zouden voelen. Hij had vele compli­men­ten gemaakt over degenen die hij noemde; nu hoopte hij dat zij ook elkaars deugden in overwe­ging namen en niet koel zouden worden ten opzichte van elkaar.

Heeft de lezer ooit een samenkomst bezocht waar de atmosfeer koud en gereserveerd was? Niemand zei "Goede morgen, ik ben blij u te zien" of gaf u een vriendelijke handdruk? Na de dienst gingen zij allen in de rij naar buiten, nauwelijks met elkaar of tot u sprekend. Voelde u ervoor om die gemeente nog eens te bezoeken?

Er dreigde zo'n gevaar zich onder de gelovigen in Rome te ontwikkelen. Vandaar dat de Apostel terecht zegt: "groet elkander hartelijk".

Hoe moet dit samenkomsten aanspreken waar echte broederlijke liefde verdwenen is! "Groet elkaar met een warme, hartelijke handdruk", zou hij ongetwijfeld vandaag tegen ons zeggen.

In menige gemeente groeten de leden elkaar met een enkel woord of een knik, maar dit alleen al kan de kilte van de atmosfeer doen toenemen. Als Jim de deur binnenkomt ziet hij Jan, die hij niet uit kan staan! "Morgen Jan" zegt hij, en Jan antwoordt even koel, en beiden gaan hun weg met de gedachte: "Dat was een koele groet!"

Het had heel anders geweest wanneer Jim een warm woord tegen Jan zou hebben gezegd, sa­men met een warme handdruk en een "Goede morgen". Dan zou Jan ongetwijfeld met warmte hebben geantwoord, en beiden zouden veel beter voor elkaar hebben gevoeld.

Dit is in het licht van de contekst wat de Heilige Geest ons door vermaning wil leren, "Groet elkaar met een heilige kus" (V.16) d.i., Groet elkaar warm en hartelijk. En hij geeft de "topper" als hij groeten zendt van andere heidengemeenten die gezegd hadden: "Doe zeker de groeten aan de heiligen in Rome van ons wanneer je hen schrijft".

V.17 geeft een goede raad voor het omgaan met tweedracht zaaiende, of ergernis verwekkende broeders: "Wijkt af van hen".

De eenheid van het Lichaam van Christus is een kostbare zaak, en wij zijn gehouden te "ijveren om de eenheid van de Geest te behouden door de band des vredes" (Eph.4:3). Vandaar dat de Apostel aan de Corinthische gelovigen schrijft: "Maar ik bid u, broeders, door de Naam van onze Here Jezus Christus, dat gij allen hetzelf­de spreekt, en dat onder u geen scheuringen zijn, maar dat gij samengevoegd zijt, één van zin en één van gevoelen" (1 Cor.  1:10).

Dit is een hoge standaard om te handhaven, maar ernstige gelovigen dienen serieus te proberen om scheidingen en verdeeldheid over persoonlijke zaken in de samenkomst te weren. Paulus zelf had hard gestreden voor de waarheid, en toen de Judeërs zijn heidenbekeerlingen wilden binden met besnijdenis en de Wet, hadden hij en Barnabas "geen kleine weerstand en twist tegen hen" (Hand.15:2), en Paulus zou hetzelfde ge­daan hebben ten tijde dat hij de Romeinse gelovigen schreef over degenen die verdeeldheid onder hen wilden brengen. De contekst verklaart het verschil. Paulus schrijft in Rom.16 aan de Ro­meinse gelovigen over enkelen onder hen die hij kende, waarbij hij zijn liefde en achting tot uit­drukking brengt, en hen allen dringt om elkander dezelfde liefde te bewijzen. Het is in deze contekst dat hij hen aanraadt om hen te "mijden" die onder hen scheiding veroorzaken "tegen de leer die gij van ons hebt geleerd", d.i. de leer van het ene Lichaam; de leer van de eenheid der gelovigen in Christus (12:5). Hij gaat niet verder met te zeggen dat verschillen wat leer betreft er niet toe doen; hij wijst eerder op tweedracht aanrich­tende personen die niet de Here dienen, maar "hun eigen buik", d.i., zij leven slechts voor hun eigen genoegens, en aarzelen niet "de harten van de eenvoudigen te verleiden" door "mooie woorden en loftaal" (16:18). Het is in het belang van de gemeenschap en het Lichaam van Christus in zijn geheel, dat zulken bekend en gemeden worden. Een verkeerde "liefde" moge zulke verstoorders verdragen, maar het is waar, Schriftuurlijke liefde voor de heiligen en voor de Here zal de noodzake­lijkheid inzien om zo ie­mand toch aan zichzelf over te laten. Inderdaad lijkt het hier vermelde geval op dat wat Paulus schrijft in 2 Thess.3:14: "Maar indien iemand ons woord, door deze brief geschreven, niet gehoorzaam is, tekent hem en gaat niet met om, opdat hij beschaamd wordt."

Zo'n discipline is noodzakelijk voor de bescher­ming van het werk van God, hetwelk Satan graag zou willen vernietigen.

In V.19 prijst de Apostel de Romeinse gelovigen voor hun geloof in de waarheid, maar hij "wil dat zij wijs zijn in het goede, doch onnozel in het kwade". Hij wil dat zij objectief zijn in hun houding. Vandaar het bemoedigend woord: "En de God des vredes zal de Satan weldra onder uw voeten verplet­teren. De genade van onze Here Jezus Christus zij met u. Amen" (V.20).

Hij wijst hier niet op de komst van Christus voor Zijn heiligen. Eerder gaat hij door met hetzelfde onderwerp. Let op de uitdrukking "de God des vredes". Vrede is wat de scheurmakende broeder tracht kapot te maken, maar "de God des vredes" zal weldra dit werk van Satan vernietigen.

                   NOG MEER GROETEN!

       - VAN DE HEILIGEN IN CORINTHE!

"U groeten Timotheus, mijn medearbeider, en Lucius, en Jason, en Sosipater, mijn bloedver­wanten. "Ik, Tertius, die de brief geschreven heb, groet u in de Here. "U groet Gajus, de gastheer van mij en van de hele gemeente. U groet Erastus, de rentmeester van de stad, en de broeder Quartus. "De genade van onze Here Jezus Christus zij met u allen. Amen." - Rom.16:21-24

Nu zeggen degenen die bij Paulus zijn, "Vergeet niet hun de groeten te doen"! Onder hen is Ti­motheus, Paulus' trouwe "medewerker", die ooit in de eerste dagen getuige was van de wrede en valse slagen die Paulus ontving door de handen van de magistraten in Philippi, toen zij de kleren van zijn rug scheurden, hem in de gevangenis "wierpen" en de bewaarder hem in een kerkerput "gooide" en zijn voeten in blokken (Hand.16:22-24) boeide. Ook waren daar nog drie van Paulus' eigen stamgenoten bij: Lucius, Jason, en Sosipater (V.21). Het is opmerkelijk dat zoveel van zijn eigen verwanten tot kennis van Christus waren gekomen! En dan slipt Tertius, zijn secretaris, er tussen met zijn eigen groeten! Blijkbaar dicteerde Paulus dikwijls zijn brieven aan anderen[iii] maar on­dertekende die zelf (2 Thess.2:2; 3:17).

________

3*\Misschien wel door een oogletsel (Zie Gal.4:15; 6:11; zie met welke grote letters...met eigen hand geschreven").

Tenslotte zendt Paulus groeten van Gajus, zijn edelmoedige gastheer en van zovele andere medewerkers, en van Erastus, de rentmeester van de stad. Ook van "Quartus, een broeder"! Zij kenden hem blijkbaar niet, maar hij wilde hen groeten! Zo is de liefde die voorop staat tussen de leden van het Ene Lichaam. Bedenk eens! Al deze gelovigen groeten elkander op grote afstand als leden van de enige ware Gemeente, het Lichaam van Christus! En het is met de bede: "De genade van onze Here Jezus Christus zij met u allen" dat hij zijn tweede naschrift besluit.

               HET LAATSTE NASCHRIFT

En nu komen we tot het derde en laatste naschrift bij de Brief aan de Romeinen. Wat zal dat bevatten? Wat is het allerbelangrijkste wat hij tenslotte kan zeggen? Met welke zegenbede kan hij afscheid van hen nemen? Het antwoord hierop heeft duizenden ernstige gelovigen zegen

gebracht. "Hem nu, Die machtig is u te bevestigen, naar mijn evangelie en de prediking van Jezus Christus, naar de openbaring van de verborgenheid die van de tijden der eeuwen verzwegen is geweest, "maar nu geopenbaard is, en door de profetische Schriften [van de profeten, K.J.V. naar het bevel van de eeuwige God, tot gehoorzaamheid des geloofs, onder al de heidenen bekend is gemaakt; "De alleen wijze God zij door Jezus Christus de heerlijkheid in der eeuwigheid. Amen."- Rom.16:25-27

Naschriften zijn spreekwoordelijk het belang­rijkst. Een naschrift behoeft niet aan te geven dat enige zaak van onze­kere betekenis over het hoofd gezien werd en dan als een nagedachte toege­voegd is. Integendeel, deze schrijver ge­bruikt naschriften juist om speciale en laatste attentie te vragen voor zaken van dringend belang.

Wij geloven dat dit het geval was met Paulus' laatste na­schrift in de Romeinenbrief. Zeer zeker is dit naschrift van diepgaande betekenis, want het betreft datgene wat gelovigen in het geloof bevestigt, en wat God heeft "bekend gemaakt aan alle alle heidenen tot gehoorzaamheid des geloofs" (V.26).

Maar wat is het dat God bovenal gebruikt om Zijn volk in het geloof te bevestigen, en aan alle volken bekend gemaakt heeft tot gehoorzaamheid des geloofs?