In deze tekst wordt de uitdrukking "vlees" niet zo zeer i.v.m. het fysieke lichaam gebruikt maar i.v.m. de gevallen Adamsnatuur. Want bij de geboorte worden geest en ziel, zowel als een lichaam voortgebracht.

Dienovereenkomstig is ook met de geest die geboren is uit de Geest. Er wordt hier niet over de geest van de mens zelf gesproken. De mens: lichaam, ziel en geest, is geheel "uit het vlees geboren". Het punt waarom het hier in Johannes 3 gaat is, dat de mens moet worden geboren of voortgebracht, maar deze keer opnieuw "uit de Geest", de Geest van God (vers 6-8).

Er is zoveel betrokken bij het deelhebben aan geestelijk leven voor de gelovige - vooral met betrekking tot de huidige bedeling. God gebruikte drie uitspraken om dit te bevestigen: "geboorte", "wederoprichting", en "schepping". Niet één van deze kon het adequaat voortbrengen; alle drie zijn noodzakelijk.

Het verwondert ons niet dat veel mensen die nog niet behouden zijn geen onderscheid maken tussen de noodzaak tot wedergeboorte en de overtuigende kracht van de Heilige Geest. Zelfs onder wedergeboren mensen, zijn er echter die vasthouden dat de nieuwe geboorte alleen op Israël van toepassing is en niet op diegenen die in deze bedeling van genade leven. Zij baseren deze conclusie op de stelling dat onze Heer sprak tot een Jood over de Joden m.b.t. de nieuwe geboorte en dat Paulus het onderwerp niet noemt in zijn brieven. Deze stelling is verkeerd en evenzo de conclusies die eruit getrokken worden.

Allereerst moeten we vaststellen dat onze Heer uitgebreid sprak tot Nicodemus over "zien" en "ingaan" in het "Koninkrijk Gods". Hij gebruikte niet de meer bepalende term "Koninkrijk des hemels", wat te maken heeft met de vestiging van het Koninkrijk van God "op aarde" (zie Daniël 2:44; Matthes 5:3-5; 6:10). Dit omdat Hij verwees naar iets wat meer bevatte dan de ingang in het duizendjarig Rijk. Dat gelovigen vandaag net zo zeker ingaan in het Koninkrijk Gods als gelovigen in welke andere tijd of eeuw dan ook, wordt volstrekt duidelijk in de brieven van Paulus (zie Romeinen 14:17; I Korinthe 4:20; 6:9,10; 15:50; Galaten 5:21; Efeze 5:5; kolossensen 4:11; I Thessalonicensen 2:12; II Thessalonicensen 1:5).

Er dient ook aandacht gegeven te worden aan de wijze waarop onze Heer sprak, bijvoorbeeld toen Hij zei dat het noodzakelijk is voor "de mens" om wedergeboren te worden, om het Koninkrijk Gods in te gaan.

We nemen aan dat toen onze Heer tegen Nicodemus sprak, Hij niet "bedoelde" dat het alleen voor een "Jood" nodig is om wedergeboren te worden om in het "Koninkrijk der Hemelen" binnen te gaan.

Wil iemand beweren dat onze Heer alleen de Joden op het oog had, omdat Hij in die tijd alleen aan Joden het evangelie verkondigde en hier een Jood aansprak? Dan moeten wij vaststellen, dat de discussie van onze Heer met deze prominente Jood, hier speciaal wordt weergegeven om te laten zien dat "alle mensen, in alle eeuwen" noodzakelijk weder -, opnieuw -, geboren moeten worden om het Koninkrijk van God in te gaan.

Een ongelukkige hoofdstukverdeling heeft dit belangrijke feit verduisterd, want de geschiedenis van Nicodemus in Johannes 3 is slechts een toonbeeld van een belangrijke verklaring, welke gemaakt wordt aan het slot van hoofdstuk 2. Wij voegen de twee nu tezamen om het verband aan te tonen.

"En toen Hij (Jezus) te Jeruzalem was, op het pascha, in het feest, geloofden velen in Zijn Naam, ziende Zijn tekenen, die Hij deed.

"Maar Jezus zelf vertrouwde hun Zichzelf niet, omdat Hij hen allen kende, "En omdat Hij niet van node had, dat iemand getuigen zou van de mens; want ijzelf wist, wat in de mens was.

"En er was een mens uit de Farizeeën, wiens naam was Nicodemus, een overste der Joden; "Deze kwam des nachts tot Jezus, en zeide tot Hem....." (Johannes 2:23-3:2)

Om de noodzaak van wedergeboorte aan te tonen, koos God deze karaktervolle mens, een overste van de Joden. Nicodemus was leraar van Israël, zeer intellectueel, moreel hoogstaand, diep religieus, en klaarblijkelijk ernstig in zijn onderzoek betreffende Christus.

Het moet wel een indrukwekkend gezicht geweest zijn; een eerwaardige Farizeeër, komt bij een jongeman (naar het scheen) van 30 jaren en spreekt hem met "Rabbi" aan. Nicodemus erkende Hem al bij het begin als "een leraar die van God is".

En toch was deze één van degenen waaraan de Heer Zichzelf niet toevertrouwde; één van degenen die vanwege Zijn wonderen in Hem "geloofde". Nicodemus zelf zei het: "...wij weten, dat Gij zijt een Leraar van God gekomen; want niemand kan deze tekenen doen, die Gij doet, zo God met hem niet is." (Johannes 3:2)

Het geloof in dit feit kan een mens niet redden en zal dit ook nooit doen. De Here Jezus haalde meteen de grond onder de voeten van Nicodemus weg en gaf het volgende antwoord op de vraag wat hij - wat ieder mens - nodig heeft en dat is: "nieuw leven". Zonder rekening te houden met al zijn intellect, moraal en godsdienst moet hij wederom geboren worden, "uit God".

Laten we nu het argument bespreken dat de uitdrukking "opnieuw geboren worden" niet in de Paulinische brieven voorkomt.

Ten eerste, dat argumenten van zwijgen zijn dikwijls verraderlijk en, op zichzelf, bewijzen ze niets. Zelfs wanneer de brieven van Paulus niet verwijzen naar de nieuwe geboorte, blijft de nieuwe geboorte een fundamentele noodzaak om in het Koninkrijk van God in te gaan overeenkomstig de woorden van onze Heer. Ten tweede:de exacte term "nieuw geboren" staat niet in de brieven van Paulus, maar de "leer" van de nieuwe geboorte wordt duidelijk als in elk ander deel van de Bijbel geleerd.

In de eerste plaats wordt het geleerd door duidelijke betrokkenheid. Zich richtend tot gelovigen, gebruikt de apostel de woorden "nepios": baby, of klein kind, en "huios": volwassen zoon. Hij kijkt bij gelovigen vooral naar geestelijke "groei".

Voor alle zekerheid: positioneel worden "alle" gelovigen erkend als volwaardige zonen van God vanaf het moment dat zij gered zijn; met alle rechten en privileges van het zoonschap (zie Galalaten 4:1-7). Maar in deze studies behandelen wij niet de positie; wij beschouwen de "ervaring", de mededeling van geestelijk "leven" aan de zondaar, en de vreugde hierover bij de heilige.

Het rechtstaan voor God, wat Christus voor alle mensen verwierf, is van geen nut voor de zondaar, totdat deze wordt geaccepteerd in geloof. Op dezelfde manier worden de positie van het zoonschap, die de onze is in Christus, en de zegeningen daaraan verbonden, "toegeëigend" en "in blijdschap beleefd", alleen door het geloof. Aldus berispt de apostel de Korinthiërs wegens hun vleselijkheid, hen noemende babies die gevoed moeten worden met melk, omdat zij geen vast voedsel konden verdragen (I Korinthe 3:1,2) De joodse gelovigen werden eveneens terechtgewezen, omdat zij nog geestelijke babies waren, hoewel zij naar de tijd dat zij gered waren, leraren hadden behoren te zijn (Hebreeën 5:12-14).

Dienovereenkomstig wordt in Efeze 4:12-15 gezegd dat God aan de Gemeente apostelen, profeten, herders, leraars en evangelisten gaf "tot volmaking der heiligen...".

"opdat wij niet meer kinderen zouden zijn, die als de vloed bewogen en omgevoerd worden met alle wind der leer.... "Maar de waarheid betrachtende in liefde, alleszins zouden opwassen in Hem...." Verder schrijft Paulus in I Korinthe 16:13:

"Waakt, staat in het geloof, houdt (gedraagt) u mannelijk, weest sterk." Het is zeker dat de apostel in deze teksten niet verwijst naar het kindzijn, de groei en de volwassenheid van de natuurlijke mens. Hij doelt hier op het "nieuwe leven", dat in oorsprong komt van de Geest.

De woorden "mens", "zonen", "babies", gebruikt voor het geestelijk leven, veronderstellen duidelijk geestelijke "geboorte". De ervaren mens is op een zeker tijdstip met zijn ervaring gekomen tot een positie van geestelijke volwassenheid. Daarvóór was hij een baby. En dit houdt op zijn beurt in, dat hij is "geboren", want er was een zeker moment waarop de baby ontstond.

In aanvulling op dit alles zijn er twee teksten in de brieven van Paulus, die ons de nieuwe geboorte op positieve wijze leert. De eerste is Romeinen 8:16,17, waar de apostel het woord "teknon" (Grieks): "geborene" gebruikt.

"Die Geest getuigt met onze geest, dat wij kinderen (geborenen) Gods zijn.

"En indien wij kinderen (geborenen) zijn, zo zijn wij ook erfgenamen, erfgenamen van God en medeërfgenamen van Christus......"

Is er iets dat duidelijker getuigenis draagt van het feit dat gelovigen, in de bedeling der genade, opnieuw geboren zijn? Zeker is dat wij geen "borelingen" van God worden door "natuurlijke" geboorte.

In de 24 vertalingen van het Nieuwe Testament waar wij over beschikken, wordt dit woord "palingenesia" weergegeven met "regeneratie" door 20, met "nieuwe geboorte" door 3, en met "wedergeboorte" door 1. Geen enkele van hen gaat echter uit van de basisgedachte van de nieuwe geboorte.

Tenslotte willen wij het feit benadrukken dat in "de kern van de zaak" de mens, geboren uit Adam, herboren moet worden, opnieuw verwekt moet worden, om gered te zijn. Er moet een nieuw en ander leven verkregen en begonnen worden. Het is waar, dat het leven wat de gelovige ontvangt, "Christus" leven - "eeuwig leven" - is, zonder begin; dat "in Christus" de gelovige onmiddellijk gerekend wordt als volwassene. Maar dit is een diepere waarheid, die later beschouwd zal worden. Geestelijk leven heeft een begin in de ervaring van iedere gelovige, en de noodzaak hiervan wordt met evenveel nadruk vermeld in de brieven van Paulus als in de opgetekende woorden van Christus op aarde. Zoals onze Heer bij Nicodemus de nadruk legde op het feit dat de mens op zijn best niet in het Koninkrijk van God kan ingaan omdat "datgene wat geboren is uit vlees, vlees is", zo ook zegt Paulus, door de Geest:

"Doch dit zeg ik, broeders, dat vlees en bloed het Koninkrijk Gods niet beërven kunnen, en de verderfelijkheid beërft de onverderfelijkheid niet." (I Korinthe 15:50)

De vraag hoe het leven van de Geest is verwekt in, en ontvangen door, de gelovige, is vanzelfsprekend van grote betekenis voor Adam's kinderen. En hier opnieuw, omdat het grote geheimenis, geopenbaard door de verheerlijkte Heer aan Paulus, voorafgegaan is door de fundamentele leer van de aardse Christus en Zijn twaalf apostelen over het onderwerp, wordt dit in genen dele tegengesproken of ervan afgeweken.

Galaten 3:2:" Dit alleen wil ik van u leren: hebt gij de Geest ontvangen uit de werken der wet, of uit de prediking des geloofs?"

Romeinen 10:17: "zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods."

Meer toegespitst; de zondaar wordt opnieuw geboren en ontvangt het leven van de Geest, als hij Gods Woord gelooft m.b.t. Zijn Zoon en Hem vertrouwt tot zaligheid oftewel behoudenis: Johannes 1:12: "Maar zovelen Hem aangenomen hebben, die heeft Hij macht gegeven kinderen Gods te worden, namelijk die in Zijn Naam geloven;"

De apostel Paulus duidt inderdaad "het leven van Christus" aan als "wet des Geestes", wanneer hij zegt in

Romeinen 8:2: "Want de wet van de Geestdes levens in Christus Jezus heeft mij vrijgemaakt van de wet der zonde en des doods."

De gelovige in Christus wordt dus niet alleen gerechtvaardigd voor God, maar ontvangt evengoed "leven", want het is een vaststaande, onveranderbare "wet", dat de Geest leven geeft aan hen, die in Christus geloven tot redding.

Wij zijn dus opnieuw geboren "door geloof in het Woord". Als wij het Woord geloven, deelt de Geest het leven mede. Als we bovendien dan toenemen in kennis en geloof in het Woord, groeien we naar geestelijke volwassenheid. Dit is het wat in I Petrus 2:2 wordt bedoeld met:

"En, als nieuwgeboren kinderkens, weest zeer begerig naar de redelijke onvervalste melk, opdat gij daardoor moogt opwassen."

Dit is het ook waarnaar Paulus verwijst in Efeze 4:14,15, waar hij schrijft:

"Opdat wij niet meer kinderen zouden zijn, die als de vloed bewogen en omgevoerd worden met alle wind der leer,....

Zoals gezegd, voert de openbaring van Paulus ons tot hogere, glorieuzer waarheden m.b.t. zowel onze positie, als onze ervaring als gelovigen. Inderdaad is de nieuwe geboorte zelf, als deze plaats vindt in de gelovige nu, direct verbonden met de heilige doop, waardoor en waarin Christus en de gelovige één gemaakt zijn.

Hoe werd Christus één gemaakt met de mens? Hij werd "gedoopt" in het menselijk ras. Hij kwam niet om uitsluitend "met" mensen "om te gaan". Hij "werd mens". Hoe? Door geboorte in het menselijke ras. Geschiedde dit door natuurlijke geboorte? Nee, door "bovennatuurlijke" geboorte.

Hij werd verwekt door de Heilige Geest. Maar Zijn doop in het menselijk wezen, eindigde niet met Zijn geboorte en leven op aarde. Hij werd zo volledig één met de mens, dat Hij zelfs de menselijke dood stierf aan het vloekhout. Hij werd "gedoopt" in de dood (Lukas 12:50) en, zoals wij weten, in "onze" dood.

En het is daar, aan het kruis, dat wij één worden met Hem. Op het moment, dat men in het geloof ziet op Golgotha, erkennende: "Ik ben de zondaar", Christus sterft "mijn" dood", op dat moment wordt men "één met Christus"; gedoopt in de gekruisigde, opgestane Heer Zelf (Romeinen 6:3; Galaten 3:26,27), niet alleen qua positie, gerekend vanuit God, maar "daadwerkelijk, door de Geest". En zo wordt nieuw leven ontvangen. Door natuurlijke geboorte? Neen, door "bovennatuurlijke" geboorte.

Hier gaat het beeld van "geboorte" over in dat van "opstanding", want het leven dat de Geest mededeelt is "het leven van de opgestane Christus in ons".