Deze bijbelstudie gaat dieper in op het begrip "offer" in de Bijbel. Wil je daar meer over weten, lees dan gauw verder.

Wat is een offer? Een offer betreft in de meeste gevallen een dier dat geslacht wordt met een bepaalde bedoeling. Bijvoorbeeld om te betalen voor schuld. Of om God ergens voor te bedanken.

Je kent misschien het Engelse woord "offer" wel. Dat betekent: "aanbod". Eigenlijk is dat heel duidelijk samengevat wat een offer is: een aanbod. Een mens biedt iets aan aan God. Toch ontdekken we in de Bijbel meer. Niet alleen biedt een mens iets aan aan God. God Zelf biedt ons iets aan!! Verrassend? Ach, eigenlijk ook wel logisch, als je bedenkt dat de meeste offers dieren waren. Die heeft God immers Zelf gemaakt?

Offers hebben in de Bijbel vrijwel altijd te maken met verzoening. Wanneer twee partijen ruzie hebben, moeten ze zich verzoenen voor ze met elkaar verder kunnen. In de relatie met God gaat het mis door de zonde van de mensen. Iemand heeft gezondigd tegen God, niet gedaan wat Hij wilde. Nu staat hij in de schuld bij God. Er moet betaald worden. Dat gebeurt door het brengen van een offer.

Het volk van God, Israël, bracht offers in de vorm van dieren. Een lam, een bokje of een stier, afhankelijk van inkomen of positie. Zo brachten de ouders van Jezus een paar duiven mee bij de besnijdenis van Jezus in Lucas 2:24.

Met je offer ging je naar de priester. Die was speciaal door God aangesteld om offers te brengen. In de meeste gevallen kreeg de priester zelf ook een deel van het dier. Hij en zijn gezin moesten toch ook ergens van leven. Zie Leviticus 7:28-38.

De priesters hadden speciale dienstkleding en moesten speciale handelingen verrichten. Het offer werd aan God aangeboden op een bepaalde plaats: het altaar. Een eenvoudig altaar bestond uit wat opgestapelde stenen, maar je had ook een altaar van metaal. Dat stond bij de tabernakel, en later in de tempel. Op de plaats dus waar God zijn volk Israël opzocht.

Als je in de Bijbel (vooral in Leviticus) leest wat voor voorschriften en regeltjes er allemaal moesten worden opgevolgd, dan word je er duizelig van: alles moest tot in de puntjes geregeld worden. Bepaalde offers werden elke dag gebracht. Had je gezondigd, dan moest je weer een apart offer brengen. Stel je dat eens voor!! Het moet wel ontzettend druk geweest zijn bij de tempel. Geen wonder dat die verlamde bedelaar uit Handelingen 3 bij de poort van de tempel zat. Nergens kwamen zoveel mensen als juist daar.

Niet alle offers waren hetzelfde. Globaal zou je ze in drie groepen kunnen verdelen. Je kunt ze vinden in Leviticus 1 t/m 7:

Brandoffers (hfst. 1; 6:8-13)

Kenmerkend voor brandoffers was dat ze helemaal opbrandden. Je offerde een dier en er bleef helemaal niets van over! Alsof je daarmee zeggen wilde: Heer, ik ben helemaal van U!

Zond- / schuldoffers (hfst. 4:1-6:7; 6:24-7:10)

Een schuldoffer brengt verzoening tot stand. Als ik jou Fl. 100, -/Bfr. 1700 moet betalen, dan ben ik jou Fl. 100, - / Bfr. 1700 schuldig. Het kan pas weer koek en ei tussen jou en mij worden als ik betaal. Als wij bij God in de schuld staan, dan mag Hij toch verwachten dat er betaald wordt?!

Vredeoffers (hfst. 3; 7:11-21)

Als er dan betaald is, dan is het ook goed. Dan is er vrede. Koek en ei. Om dat te vieren kon men vredeoffers brengen. Een reukoffer bijvoorbeeld. Of een spijsoffer (hfst. 2; 6:14-23), een plengoffer of drankoffer, waarbij olie, wijn of water werd uitgegoten op het zand voor de Here. Vaak deed men dat als de oogst gelukt was.

Soms lopen deze drie soorten offers wat door elkaar. Zo wordt ook van het brandoffer gezegd dat het verzoende en dat het lekker rook. Je kunt die drie soorten dan ook beter opvatten als drie kanten (aspecten) van het offer.

Stinkoffers

O ja, ik vergeet er nog eentje: stinkoffers. Nooit van gehoord?? Dan moet je toch Jesaja 1:11-17  eens lezen: er zijn offers waar de Here van walgt. Namelijk, als je offers brengt maar intussen je medemens slecht behandelt. "Reinig u", zegt God, "en leer goed te doen." Je houdt God niet voor de gek.

Gaan de zonden nou echt weg door zo'n offer? Nee. Tenminste, niet automatisch! Kijk, God had gezegd: "als je zondigt, zul je sterven" (Gen. 2:15-17). Toen wij mensen (-) ondanks de waarschuwing (-) dat tòch deden, moest God ons eigenlijk wel doden. Maar aan de andere kant wilde Hij niets anders dan de mens in leven laten. Want daarvoor heeft Hij ons juist geschapen! Hij houdt van ons! Daarom geeft Hij, plaatsvervangend, een dier. Dat dier sterft in onze plaats. Zo worden wij vrijgesproken en mogen we blijven leven. Zo'n offer is dus een BOFFER! Een vluchtweg! Op het nippertje gered! "On the edge". Zie je nou dat het offer ook iets is dat God aan ons geeft? Een aanbod van God?

Dus niet alleen: "Van boven naar beneden." Maar vooral ook: "Van beneden naar boven."

Vaak wordt wat betreft het offer een tegenstelling gemaakt tussen het Oude en het Nieuwe Testament. Alsof het in het Oude Testament erom ging dat wij offers brengen en God gunstig moeten stemmen (de pijl omhoog dus). En alsof God pas in het Nieuwe Testament Zelf met een offer kwam. Die tegenstelling is niet terecht. Ook in het Oude Testament was God Zelf de Gever van het offer en zorgde Hij er Zelf voor (zie bv. Gen. 22:8).

Er is wel wat veranderd met de komst van de Here Jezus. Heel erg veel zelfs! Want nu hoeven er niet dagelijkse offers gebracht te worden. Jezus Christus heeft aan het kruis van Golgota eens en voor altijd genoeg geleden. Hij kwam ervoor uit de hemel om Zichzelf als offer voor onze zonden te geven. Met de bedoeling dat jouw zonden vergeven worden. Dat jij vrijuit gaat en mag léven, nu en voor altijd!! Zie Hebreeën 10:1-12. 

Eigenlijk zou je zelf in Hebreeën 7:23-28  moeten lezen hoe de hogepriesters van het Oude Testament tegenover Jezus Christus worden gesteld. Jezus steekt met hoofd en schouders boven hen uit! Het zijn maar zes verzen, dus dat is niet zoveel gevraagd (...)

Wat ik hier zo wonderlijk vind in vers 27, is dat Jezus er tegelijk priester èn offer genoemd wordt. Probeer je dat eens voor te stellen. Dat lukt je niet. De priester gaat zelf op het altaar liggen! Wat heeft Jezus eigenlijk veel voor ons overgehad!

Hebreeën 10:1 heeft het in verband met offers over een "schaduw". Mijn schaduw ziet er anders uit dan ik er zelf uitzie, geloof het of niet. Toch kun je me aan mijn schaduw wel een beetje herkennen. Vaag, maar toch (...) Zo werkt het ook met de offers van het Oude Testament. Ze zijn een schaduw van het offer van Jezus. Ze laten al een beetje zien hoe God werkt. Ze laten je zien:

o dat God wil dat er betaald wordt,

o dat God ziet dat wij zelf niet kunnen betalen,

o dat God dan Zelf een offer geeft,

o dat God ons helemaal wil hebben (brandoffer),

o dat God graag vrede met ons wil.

Zonder Jezus' offer wordt het met onze offers ook niks. Iemand legde dat zo uit: een kind plukt een bos bloemen voor zijn vader. Moeder zegt: "Wat mooi! Zal ik ze in een vaas zetten?" Ze ziet dat er tussen de bloemen ook onkruid zit. Dat onkruid haalt ze eruit en geeft de bos bloemen aan vader. Vader is er enorm blij mee. Jezus doet voor ons wat die moeder doet. Hij is blij met wat wij uit liefde voor de Here doen. Maar Hij ziet er ook veel gebrekkigs aan. Jezus haalt het verkeerde eruit weg en biedt onze geschenken aan de Vader aan, die er blij mee is. Zo zijn onze offers "voor God welgevallig door Jezus Christus" (1 Petr. 2:5).

Bovenstaand verhaaltje moet je natuurlijk niet gebruiken om dan maar met veel onkruid te werken (zo van: "het wordt tòch wel rechtgebreid"). Nee, je moet je juist inzetten om net zo te doen als Jezus. Dat geldt voor ons allemaal. Ook ik moet me inzetten voor verzoening tussen mensen. Voor vrede. Als je naar Jezus kijkt, dan leer je van Hem om jezelf weg te geven. Om niet alleen te knokken voor je eigen belangen, maar juist ook voor die van je klasgenoten, je vrienden, je chef, je pa en ga maar door.

Nee, geen stinkoffers alsjeblieft. Dat leerden ze in Israël al duizenden jaren geleden.